...

3.10.2020
2395

KURULUŞA DERBENT`TEN DESTEK

Derbent ile ilgili tarihi araştırmalarımla elde ettiğim bilgileri sizlere aktarmaya bu hafta da devam edeceğim. Bu hafta Derbent’te yaşayan ve Osmanlı Devletinin Kuruluş döneminde, önemli bir rol oynayan, destek veren Köse Mihal ile ilgili konulara  yer vereceğim  

MİNİ MİNNACIK OSMANLI BEYLİĞİNİN ÇOK GÜÇLÜ GERMİYANLI KARŞISINDA TALİHİNİN MÜSPET OLARAK DEĞİŞMESİNİN BİR SIRRI OLMALI. 

Tabii ki bu sırrın içinde, en önemlilerinden biri Köse Mihal’in desteğidir. Ben bu desteğe bu yazımda yerverdim.  Önümüzdeki yazılarımda da,  Köse Kalfa ve Köse dede diye hala anılan ve Derbent’te bulunan türbenin sırlarıyla Köse Mihal’e daha ayrıntılı değineceğim. 

Önceden Osmanlı Bizans toprağına bir akın yapsa, Osmanlının tepesinde derhal Germiyanlı bitiyordu. Sağ olmasına rağmen Yakup Bey İznik, İzmit ve Karesinin Osmanlı tarafından alınmasına neden ses çıkaramamıştır? 

Bizansa paralı askeri gibi hizmet eden Germiyan Beyi 1. Yakup'un ordularının İzniki almaya çalışan Orhan Beyi durdurmak amacıyla başşehr Bursa' ya saldırısı, Domaniç- İnegöl yolundan değil, Derbent ve Keles-Kızılkilise üzerinden oldu. (Beklenen saldırı İnegölden olsa idi kolay tedbir alınacağından Bursa'ya ulaşamazdı. Sürpriz saldırı dağ yollarından arkadan Bursa'ya olursa, Orhan Bey İznik kuşatmasını kaldırarak beylik merkezini güvenceye almak zorunda kalırdı) Germiyan Beyinin ordusu kısa zamanda sonuç alacak yerden saldırı yaptı. Osman Bey zamanında Osman Bey ticaret yolunu ele geçirmek için sefere çıkınca Germiyan Beyi Çavdar Tatarlarına yine arkadan Karacahisar’a Domaniç üzerinden saldırtmıştı. 

Orhan Bey ve Köse Mihal Çavdar Tatarının kuvvetleri kestirme bir yoldan önüne geçerek Domaniç’te yakalayıp beyin oğlunu tutsak etmişti. Osman Bey Germiyanlıdan çekindiğinden tutsağı serbest bırakmıştı. Bu kere boş bulunmamak için Orhan Bey ve Köse Mihal tedbirli davrandılar. (Tarihten ders almazsan tarih tekerrür eder) İlk karşılaşma Derbent'te Köse Mihal ve emrindeki Işık (Kalenderi ) dervişleri ile oldu. Gücüne bakılırsa belli ki Köse Mihal Germiyanlıyı yenmek için değil, Bursa’nın teslim alınmasında yaptığı gibi diplomatik yeteneğini kullanacaktı ama olmadı. Köse Mihal Germiyanlı sınırına (Derbent toprağına ) mürşidi olan Işık derviş babalarından biriyle Osmanlıya küsmüş gibi gelmişti. Mihail oğullarının Işık (Aşık, Babai) dergahlarla ilişkisi kaynaklara girmiştir. Müslüman olan ve yaşlanan Köse Mihal kendini dine vermiş ve gözden ırak İnhisardaki Yeniharmankaya’ da (Çırağın Sarayı denilen yerde) mürşidi ile Heterodoks derviş gibi emeklilik hayatı yaşıyor.Şimdilik yeni başladığından çırak olmalı. Köse Mihalin Işık (Aşık, Babai ) dervişleriyle ilişkisi, mutemelen Eski Harmankaya’ya mücavir Kızılkilise ve ve yakınındaki Kıranışıklar’daki Işık (Aşık,Babai) Şahin Baba ile başlamış olmalı. Orhan Beyden beyliğin zor durumda olduğunu öğrenen Köse Mihal eski öğrencisi ve şimdiki beyini geri çeviremez. Hatta mürşidi ile buraya gitmeyi kendisi Orhan Beye sunmuş olmalıdır. Bir yerdeki şeyhinden yeni zaviye açma talimatı alanın görevi yerine getirip bir dağbaşı olan issız bir yerde zaviye açmasından olağan bir şey yoktur. Anadolu ve Balkanların Türkleşmesi ve İslamlaşması bu yolla olmuştur. Balkanların bile dört bir tarafına giden Işık (Babai ) dervişler, Derbent gibi yere niçin gelmesin. Zaten gelmiş ve var olmuşlar. Aksiyomatik olguya ve hayatın doğal akışına uygun bir tavırdır. Köse Mihal(Abdullah Mihal) Orhan beye küsmüş gibi buraya gelmiş olabilir (Bence ''savaş hiledir'' hadisine , ilmi siyasete göre bu akıllıca bir stratejidir.

 Kızılkilise'de Geyikli Baba ve diğer Işık(Aşık) dervişi alperenleri burada konuşlandıran bu savunmayı planlayan Köse Mihal olmalıdır. Coğrafya değişmediği sürece savaşlar hep aynı yerlerde aynı şekilde gerçekleşir. Savaşı biri kazanır o da kumanda yeteneği iyi olan ve talihi yaver gidendir.( Savaş Sanatı ) Ben Köse Mihal gibi kurt bir alp olsaydım bu stragemi (savaş hilesini) kullanırdım. Bu işlere çok yatkın bir geçmişi var. Osman Beyle birlikte bir çok savaş hilesine(tertibe) başvurdukları bilinen şeyler. Karacahisar’ın (Karacakaya-Malagina'yı ) basan Çavdar Tatarının önünü Tahtaköprü yolundan değil Oylat, Pazar alanı, Alaçam, Zindancık, Doruk, Orinas, Çarşamba’dan dolanıp Ak Meşhedin yanında avucuna düşürmüştür Köse Mihal, faik özellikli bir alptir , azıcık erenliğe de başlamış çıraklıktan kalfalığa terfi etmiştir Derbent zaviyesinde ve Germiyanlıyı gözlemektedir. Bu işlerle ilgilenen kişiler zihnini bu işlere açmalı, kafasını çalıştırmalıdır.


Yorumlar
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Yorum Yaz