Kütahya Tarihini Nasıl Biliyoruz
7.8.2020 09:42:00

Kütahya Tarihİ Kütahya Valiliği resmi sitesinde,Kütahya’nın Tarihi Hakkında yeralan bölümden Cumhuriyet Dönemi tarihine kadar olan bölümü yayınlıyoruz.Genel Olarak Kütahya hakkında tarihi bilgiler var.

Ancak; ilk yerleşim yeri konusunda “Kütahya'nın antik dönemdeki yerleşim alanı henüz kesin olarak belirlenememiştir. Ne zaman kurulduğu,nerede kurulduğu, ne zaman ve kim tarafından fethedildiği kesin olarak ifade edilemeyen Kütahya, bir sırlar kentidir.” Cümlesinden anlaşıldığına göre;Akademisyenleri, özellikle de üniversitemizin ilgili bölümlerini  önemli araştırma konuları bekliyor. İl merkezi odağında, her biri ayrı bir özellik ve değer taşıyan ilçeleriyle bütün içinde, Beylerbeyi topraklarının, şap zenginliyle, kültürel etkinliğiyle, Osmanlı Devletinin kuruluşundaki önemiyle, Tavşanlı’da İlk gelen Türklerden Horasan Erenleri izleriyle, yeni bir tarihçesinde, cazibeleri daha da etkin dile getirilebilir.  

Tarihçe

Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alan Kütahya, bilinen tarihi içinde Hitit, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyanoğulları ve Osmanlı Dönemi uygarlıklarıyla Türkiye Cumhuriyeti'ne ulaşmıştır. Kütahya ili sınırları içinde kalan topraklarda yerleşen ve adı bilinen en eski halk Hitit'lerdir. Buna rağmen çevredeki Arkeolojik buluntular ilin yerleşim tarihini çok daha eskilere, ilk çağlara değin götürmektedir.

Kütahya için kesin bir kuruluş tarihi verilememekle birlikte; Hitit metinlerinde geçen Assuva tarihiyle ilgili IV. Tuthaliya (M.Ö. 1256–1220) yıllıklarına dayanarak M.Ö. II. binin ortalarında kurulduğu söylenebilir. Kütahya, bugün de işletilen zengin maden yatakları dolayısıyla tarihin her devresinde ilgi görmüş, bu sayede geniş ticaret yollarına sahip olmuş, hızla gelişmiştir.

Malazgirt Zaferi'nin ardından XI. yüzyılın sonunda Türk uygarlıklarıyla tanışan Kütahya, Germiyanoğlu Beyliği'ne başkentlik yapmış olup Osmanlı Devleti bu topraklar üzerinde kurulmuştur. Ayrıca Kütahya "Türk ve dünya askerlik tarihi" nin en büyük zaferinin kazanıldığı yer olarak zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

ŞEHRE VERİLEN ADLAR

Eski kaynaklara, sikke ve yazıtlara göre Kütahya'nın antik dönemdeki adı "Kotiaeion"dur. Ünlü Antik Çağ Coğrafyacısı Strabon bu adın, "Kotys'in Kenti" anlamına geldiğini belirtmektedir. Kotys, Trakya'da yaşayan Odrisler'den olup, Romalılar'ın M.S. 38'de Anadolu'ya gönderdiği bir komutanın adıdır. Kütahya Müzesi'nde bulunan bir sikkede bu ad "Koti" olarak geçmektedir. Kütahya adı, eskisine benzetilerek Türkler tarafından verilmiştir.

İLK KURULUŞ YERİ

İlimizin ilk yerleşim yeri Kütahya kalesi ve çevresidir. Germiyanoğulları döneminde de kullanılan şehir merkezinde yapılan kazılarda Roma dönemi nekropol (mezarlık) alanları bulunmuştur. Ancak şehir merkezinde Frigler dönemine ait önemli bir buluntuya rastlanmamıştır. Kütahya'nın antik dönemdeki yerleşim alanı henüz kesin olarak belirlenememiştir. Ne zaman kurulduğu, nerede kurulduğu, ne zaman ve kim tarafından fethedildiği kesin olarak ifade edilemeyen Kütahya, bir sırlar kentidir.

Yapılan Arkeolojik Kazılar ve Eski Yerleşim Merkezleri :

Bugüne kadar Kütahya ve çevresinde yapılan sistematik kazı ve araştırma sayısı çok değildir. İngiliz Arkeoloji Enstitüsü adına Clive Foss - Kütahya Kalesi'ni, Epigraf Tomas Drew Bear - Yazıtları, David French - Roma Yolları ve Mil Taşlarını, İstanbul Üniversitesinden Yrd. Doç. Dr. Turan Efe Antik Yerleşimlerden Höyük ve Tümülüsleri araştırmıştır. Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün Aizanoi Antik Kentinde başlattığı sistematik kazı ve araştırmalar 1970 yılından beri devam etmektedir. Müze uzmanlarının Kütahya il sınırlarında yaptığı inceleme ve araştırma çalışmalarında yüzü aşkın höyük, tümülüs ve antik yerleşim saptanıp belgelenmiş, yapılan kurtarma kazılarıyla kentin tarihini aydınlatacak önemli arkeolojik malzemelere rastlanmıştır. 

Kütahya Merkez Seyitömer Höyük'te yapılan kurtarma kazılarında Eski Tunç dönemine uzanan toplu buluntular elde edilmiş olup Kütahya Arkeoloji Müzesi'nde ayrı bir salonda sergilenmektedir. Merkez Ağızören Köyü'nde 2000 yılında yapılan kazılarda Hitit yerleşimine ait nekropol (mezarlık) alanında önemli arkeolojik malzemeler ele geçmiştir. Kütahya'da Eski Tunç Dönemi'ne uzanan toplu buluntu veren en önemli merkez, 1977 yılında kömür çıkartma işlemi sırasında ulaşılan Tavşanlı Tunçbilek, Boyalık ve Gevence mevkileridir. İlin yerleşim tarihine ışık tutan Eski Tunç buluntu merkezleri Seyitömer, Tavşanlı - Kayı Köyü, Altıntaş - Üçhöyük, Domaniç - Elmalı, Simav, Emet ve Çavdarhisar yöreleridir. Buralarda ele geçen buluntular Bitynia dışında tüm Batı Anadolu'da rastlanan tipik Troya çanak - çömleği örneklerindendir. Gaga ağızlılar, üç ayaklı kaplar, depas türü maşrapalar dışında, Balıkesir, Bursa yöresine özgü Yortan kültürünün bezekli kaplarına rastlanması, Kütahya'nın kuzeyinde bu kültürün etkin olduğunu göstermektedir.

KRONOLOJİK TARİHİ

M.Ö.(1800-1200) Hitit Dönemi,

M.Ö.(1460-1200) Assuva Konfederasyonu içinde Kütahya,

M.Ö.(1200-676) Frigler Dönemi,

M.Ö.(607-546) Lidya Dönemi,

M.Ö.(546-334) Persler Dönemi,

M.Ö.(334-281) İskender Dönemi,

M.Ö.(281-133) Bergama Dönemi,

M.Ö.(133)-M.S.(395) Roma Dönemi,

M.S. 395 Bizans Dönemi'nin başlaması,

M.S. 8.yy Kütahya Kalesi'nin inşası,

1078 Kütahya'nın Selçuklularca alınması,

1097 Haçlıların Kütahya'yı alıp Bizanslılara bırakması,

1182 Kütahya'nın yeniden Selçuklulara geçmesi,

1197 Kütahya'nın Bizanslılarca geri alınması,

1233 Kentin kesin olarak Selçukluların eline geçmesi ve Kütahya Kalesine ilaveler yapılması,

1260 Germiyanoğlu Aşiretinin Kütahya'ya yerleşmesi,

1277 Kütahya'nın Germiyanoğullarına ikta olarak verilmesi,

1300 Germiyanoğlu Devleti'nin kuruluşu,

1314 Umur-Bin Savcı Medresesi'nin yapılması,

1381 Germiyanlı Devlet Hatun'un Yıldırım Bayezid ile evlenmesi,

1381-1389 Yıldırım Bayezid'ın Kütahya Valiliği,

1390 Yıldırım Bayezid'ın Germiyanoğlu Devletine son vermesi,

1402 Timur'un Germiyanoğlu Devleti'ni tekrar canlandırması,

1410 Yıldırım Bayezid'ın yapımını başlattığı Ulu Camii'nin tamamlanması,

1411 II. Yakup İmaret Külliyesi'nin yapılması,

1429 Germiyanoğlu II. Yakup'un ölümü ve vasiyetiyle topraklarının Osmanlılara geçmesi,

1451 Anadolu Beylerbeyliği Merkezi'nin Kütahya'ya taşınması,

1511 Şahkulu Ayaklanması,

1542-1558 Şehzade Bayezid'ın Kütahya Valiliği,

1558-1566 Sultan II. Selim'in Kütahya Valiliği,

1766 Fincancılar Esnafı Anlaşması,

1833 Mısır ordusunun Kütahya'yı işgali,

1850-1851 Lajoss Kossuth'un Kütahya'da misafir edilmesi,

10.09.1885 İlk telgrafın çekilmesi,

1892 Demiryolunun gelmesi,

1905 Kütahya eski Hükümet Konağı'nın yapılışı,

Devam Edecek


Yorumlar
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Yorum Yaz