Kara delik gizemleri aydınlanıyor.
11.2.2019 10:46:00
271

Astrofizikçilerden oluşan bir ekip, madde ve anti madde parçacıklarının dönmekte olan bir kara deliğin etrafındaki dönüşlerinin nasıl gerçekleştiğini ilk kez ayrı ayrı hesapladı.

Bilgisayar simülasyonları yoluyla elde edilen bu sonuçlar, kara deliklerin madde içerikli jetlerini neredeyse ışık hızında dışarı püskürtmeleri konusuna çok önemli anlayışlar sağlıyor. 

Bu yeni simülasyon tekniğinin, aynı zamanda Samanyolu’nun merkezinde bulunan son derece büyük kara deliği gözlemlemekte olan çeşitli radyo teleskoplarından elde edilen verileri yorumlamak için de astrofizikçilere yardımcı olabileceği düşünülüyor. 

Yüksek enerjiye sahip bu jetler evrende yaygın olarak görülüyor ve çeşitli kaynaklardan ortaya çıkıyor ancak henüz bunların nasıl oluştuklarına dair doğrudan bir delil bulunmuyor. Bizim galaksimizde, birçok nötron yıldızı ve madde yutma sürecindeki nispeten küçük olan bazı kara delikler (güneşten çok da fazla büyük olmayanlar) bu jetleri üretiyor. 

Manyetik Ve Elektrik Alanların İçinde Üretiliyorlar

Özellikle de küçük kara delikler için geçerli olmak üzere, çoğu durumda bu jetler yüksek hızlarda plazma olarak dışarı doğru akan, elektronlar ve pozitronlardan oluşan ince bir sis içeriyor. 

Mevcut kara delik davranış modelleri, parçacık-anti parçacık ikililerinin bir kara deliğin olay ufkunun yakınlarında dönmekte olan yoğun manyetik ve elektrik alanların içinde üretildiğini işaret ediyor. Bu parçacıkların çoğu kara deliğin içine düşüyor. 

Bu jetler, bükülmüş manyetik alanların kaotik örülümlerinin yıldızlararası uzaya fırlatıldığı yer olan kara deliğin manyetik kutuplarında meydana geliyor. Astrofizikçilerin en rağbet gören açıklamalarına göre, bu alanlar kara deliğin enerjisi ve dönüş ivmesinin bir bölümünü alıp götürüyor ve aynı zamanda da daha fazla elektron ve pozitron üretiyor. 

Kara delik dinamikleri üzerine geçmişte yapılan 3 boyutlu simülasyonlar, elektron ve pozitronlardan oluşan plazmayı bir bütün olarak modellemişti. Ancak Nature’da yayınlanan bu yeni çalışmada, parçacıklar simülasyonlara ayrı ayrı dahil edildi ve hem hareketleri hem de manyetik ve elektrik alanlarına güç sağlamaya nasıl katkıda bulundukları izlendi. 

Akımlar Birbirlerinin Aksi Yönüne Doğru Hareket Ediyor

Ekibin elde ettiği sonuçlar, pozitron ve elektron akımları kara deliğin ekvatoru çevresinde bir disk halinde dönerken, her ikisinin de birbirlerinin aksi yönüne doğru hareket ettiğini gösterdi. Bu akımlar enerjinin kutup bölgelerinden dışarı fırlatılmasına neden oluyordu.

Araştırmacılar genel olarak bu jetler konusundaki en önemli şeyin plazma değil, elektromanyetik alandan ortaya çıkan bol miktardaki enerji olduğunu söylüyorlar. 

Bu yeni simülasyonların henüz tamamlanmış durumda olmadığını belirten araştırmacılar, simülasyonların özellikle de parçacıkların ve anti parçacıkların nasıl oluştuklarının ya da toplanma diskinin ayrıntılı fiziğini içermediğini vurguluyorlar. Olay Ufku Teleskobunun bu yıl içinde ilk sonuçlarını vereceğini de hatırlatan araştırmacılara göre, bu sonuçlar Samanyolu’nun merkezindeki son derece büyük kara deliğin etrafındaki plazmanın nasıl hareket ettiğinin bazı heyecan verici detaylarını sunabilir.


Yorumlar
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Yorum Yaz